سازهای ایرانی

پیدایش ساز در ایران به زمان ساسانی و هخامنشی برمیگردد که در آن زمان بیشتر برای مراسم مذهبی-بزمی و رزمی استفاده می شده است که امروزه به دست اساتید بزرگ موسیقی ایران تحولات اساسی در ساختار ساز و چگونگی استفاده از آن به وجود آمده است. در ادامه به چند ساز ایرانی اشاره شده است:

تار


تار

از لحاظ فیزیکی می توان تار را اینگونه ترسیم کرد که دارای دو کاسه و یک پرده ی نازک است که روی کاسه هارا در برمی گیرد و با مضراب نواخته می شود.صدای تاراندکی شبیه به سه تار است ولی با این تفاوت که بسیار پرحجم تر و قوی تر به گوش می رسد.





سه تار


سه تار

سه تار یکی از قدیمی ترین سازهای ایرانی است که صدای ظریف و دلنشینی دارد. تا قرن گذشته دارای سه سیم بوده ولی امروزه با چهار سیم شناخته می شود.




 
 
سنتور


سنتور

از خانواده ی سازهای زهی می توان به سنتور نیز اشاره کرد که از لحاظ شکل شبیه به ذوزنقه که سیم های زیادی دارد و با دوزخمه از جنس چوب نواخته می شود.از رایج ترین سنتور می توان به ٩ خرکی که دارای ٧٢ سیم است اشاره کرد که به دسته های ۴ تایی و ١٨ دسته تقسیم می شود. سنتور با مضزاب نواخته می شود که بسیار صدای دلنشین و آرام بخشی دارد.


بربط (عود)


بربط (عود)

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  




نی


نی

یکی از سازهایی که امکان کوک درآن وجود ندارد ساز نی است.این ساز شامل یک لوله ی استوانه ای که بر روی آن ۵ سوراخ در طرف جلوو تک سوراخی در قسمت عقب قرار گرفته تشکیل شده که از طریق نفس نوازنده از قسمت انتهای بالایی این لوله ی استوانه ای می توان آن را نواخت. وسعت صدای این ساز دو اکتاو و نیم است که با فشار بالای هوا اجرای اکتاوهای بالاتر توسط نوازنده امکان پذیر خواهد بود.


 
قیچک


قیچک

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  




قانون


قانون

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               



دف (دایره)


دف (دایره)

از معروف ترین و قدیمی ترین سازهای کوبه ای ایران می توان به دف اشاره کرد. شکل فیزیکی آن به این صورت است که بر روی یکی از سطوح حلقه ای چوبی،پوستی نازک کشیده می شود و سوراخی در جدار این حلقه ی چوبی برای انگشت شست هنرمند جهت سهولت در نواختن تعبیه شده و همچنین وجود حلقه هایی که به صورت منظم در جدار داخل این ساز قرار گرفته باعث می شود که صدای این ساز قوی تر و دلنواز تر به گوش برسد.


کمانچه


کمانچه

کمانچه یکی از سازهای زهی-آرشه ای ایرانی است که شامل کاسه، پوست، دسته، خرک، سرپنجه، گوشی، شیطانک، سیم گیر و پایه است. کمانچه یکی از سازهایی است که در هر یک از دستگاه های موسیقی ایرانی کوک متفاوتی دارد.وسعت صدای این ساز اصیل ایرانی حدودا سه اکتاو است.




رباب


رباب

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   



تنبک


تنبک

ساز تنبک از مؤثرترین سازهای کوبه ای، پوستی ایرانی است که در نوازندگی با سازهای مختلف نقش مهمی را ایفا می کند.تنبک از زمان قاجار به رسمیت شناخته شده که به مرور زمان با تغییرات اساسی که در آن به وجود آمده است امروزه در اختیار ما قرار گرفته است. در موسیقی ایرانی وزن بسیار قابل توجه و مهم است که تنبک این نقش مهم واساسی را در گروه های موسیقی ایرانی به خوبی پوشش می دهد.